Detaylı Bilgi
Sarayönü, tarih boyunca birçok medeniyete ev sahipliği yapmış köklü bir ilçedir. Zamanımızdan yaklaşık 4000 yıl önce Hititler burada yaşamıştır. Daha sonraları bölge Frigyalılar, Romalılar ve Bizanslıların hakimiyetine girmiş, Selçuklular ve Osmanlılar döneminde ise tamamen Türk yurdu olmuştur.
İlçenin kuruluşuna dair bilgiler, şehrin batısındaki Saiteli (Kadınhanı) ve güneyindeki Ladik Dağları eteğinde Bozok ili (Öziçi) adıyla bilinen kasaba halkının Haçlı seferlerinden kaçarken bugünkü Sarayönü’ne göç etmesiyle başlar. Bu göçmenler, inleri hem sığınak hem de mesken olarak kullanmış ve burası “Tolobası” olarak anılmıştır. Şehrin adı, bu inlerin büyüklüğü, konforu ve saraya benzeyen kullanışlı yapısından dolayı önce “Sarayini”, daha sonra Sarayönü olarak kullanılmıştır.
İlçenin ilk sakinleri, kervancılık yaparak geçimlerini sağlamış, Tuz Gölü havzasından alınan tuzu İzmir’e taşımışlardır. Sarayönü’nün yerleşim merkezi önceleri Pir Hüseyin Camii çevresinde gelişmiş, ancak 1896 yılında II. Abdülhamid döneminde Anadolu-Bağdat-Hicaz demiryolu projesinin geçmesiyle bugünkü şehir merkezine kaymıştır. Demiryolu ilçeye ekonomik ve sosyal hareketlilik kazandırmış, bu durum özellikle Milli Mücadele yıllarında etkisini göstermiştir.
Sarayönü, 1 Nisan 1959 tarihinde Kadınhanı ilçesinden ayrılarak kendi başına ilçe olmuştur ve bu olay şenlik havasında kutlanmıştır. Günümüzde Sarayönü, tarihi dokusunu koruyarak kültürel ve sosyal gelişimini sürdürmektedir.